Ensar Küçükaltan


Eboladan Koronaya: Afrikadan Alınacak Dersler Var

22 Mart 2020 00:02

Dünya yeni tip Koronavirüs salgınıyla imtihanda. Bazı ülkeler iyi bir sınav verirken, ciddiye almayanların hali ortada. Çin’in Wuhan bölgesinde ortaya çıkan, ortaya çıkış sebebiyle ilgili farklı açıklamalar yapılan (yarasa, yılan vb.) yeni tip virüs, sosyal ve ekonomik hayatı tüm Dünya’da etkilemiş durumda. İnsanlar her gün vaka ve ölüm sayılarının ülkelere dağılımını takip ediyor. Bir kısım insan yapılan tüm uyarılara rağmen önemlere uymuyor ve kendilerine bir şey olmayacağı kültü üzerinden sorumsuzca başkalarını da riske atıyor.

İnsanlık günümüze kadar pek çok virüsün vesile olduğu salgın hastalıkla temas etmek zorunda kaldı. Binlerce, milyonlarca ölüme vesile kılınan bu hastalıkların mücadele yöntemleri farklı dönem ve coğrafyalarda farklı seyirler izledi. Bugün Kovid19 ile mücadelede iki farklı metodun ortaya çıktığını görüyoruz. Türkiye’nin de içinde bulunduğu birçok ülke, baskılama yolunu seçerek mümkün olduğunca az insanın enfekte olmasını ve bu şekilde hastalığın yayılma oranının giderek düşmesini hedeflemekte. İngiltere ve ABD gibi ülkelerin ilk tepkisi ise kontrollü bir serbest bırakma şeklinde tarif edebileceğimiz, yeni enfektelere müsamaha göstererek halkın virüse karşı bağışıklık kazanması yönünde oldu. Belirtmek gerekir ki, iki ülke de bu yolun yanlış olduğunu anlayarak geri adım attı ve baskılama tercihine geri dönmek zorunda kaldı. İtalya ve İran gibi önlem almayarak virüsten Çin’den sonra en fazla iki ülke olanların ise ilk aşamada tercih ettiği bir yol bulunmuyordu.

Çok değil, bundan beş-altı sene önce Batı Afrika’da yayılan Ebola virüsünün öldürücülüğü hakkında uluslararası medyada bazı makaleler ve haberler çıkıyordu ancak pandemi haline gelmemesi sebebiyle bugünkü kadar bilinen bir süreç değildi. O günlerde bu virüsle baş etmek zorunda kalan ülkelerin mücadelesi bugün için izlenmesi gereken adımlarla alakalı fikirler verebilir.

Eboladan ölümler başladığı dönemde ölümler gerçekleştiğinde kimse bunun bir salgın olacağını ve ölümlerin gerçek sebebini bilmiyordu. Liberya, Sierra Leone, Gine’de yayılan ölümler sonrasında ilk numuneler Fransa’nın Lyon kentine gönderildi. Ortaya çıkan sonuç ebolaydı. Daha önce Demokratik Kongo’da olan bu salgın bu kez Batı Afrika’nın üç ülkesini etkileyecekti. Liberya'nın Gine sınırında bulunan Foya’da bir kadında çıkan virüs, sonrasında büyük bir paniğe yol açacaktı. Peki iki yıllık bir dönemde yirmi sekiz bin altı yüz kişiye bulaşan ve on bir bin üç yüz yirmi beş kişinin ölümüyle sonuçlanan Ebola ile Liberya nasıl mücadele etti?